Fındığın aterojenik ve anti-aterojenik parametreler üzerine etkisinin incelenmesi [Examination of the effect of hazelnut on aterogenic and anti-aterogenic parameters]

FINDIĞIN ATEROJEN K VE ANT -ATEROJEN K PARAMETRELER ÜZER NE ETK S N N NCELENMES FULYA BALABAN Fibröz-yağlı plak oluşumu ile karakterize kronik inflamatuar bir hastalık olan ateroskleroz kardiyovasküler hastalıkların oluşumunda en önemli risk faktörlerinden biridir. Endotel disfonksiyonu ve LDL oksidasyonunun ateroskleroz gelişimindeki rolü önemlidir. LDL’ nin oksidasyona duyarlılığı yapısındaki α-tokoferol ve yağ asitlerindeki çift bağlar gibi kimyasal kompozisyonundan etkilenir. LDL’ nin yağ asidi kompozisyonu diyetle alınan yağ asitleri ile değişebilir, PUFA içeriğinin azaltılıp, MUFA içeriğinin arttırılması LDL oksidasyonunu azaltabilir. Sahip olduğu yüksek MUFA ve antioksidan potansiyeli ile fındığın sağlık üzerinde olumlu etkileri vardır. Fındığın sağlıklı normolipidemik bireylerde plazma lipidleri, lipoproteinleri, LDL oksidasyonu, α-tokoferol miktarları, LDL alt grupları, LDL partikül büyüklüğü ve endotel fonksiyonlarını gösteren bazı biyokimyasal parametreler üzerine etkisini göstermeyi amaçladık. Çalışma grubu yaşları 20 ve 38 arasında değişen 13 bayan ve 8 baydan oluşmaktadır. Kan örnekleri başlangıçta, 15.günde ve 30.günde toplanmıştır. Çalışmamızda LDL’ nin oksidasyona duyarlılığı konjuge dien takibiyle, LDL alt grupları ve LDL partikül büyüklüğü ise “Lipoprint Sistem” ile belirlenmiştir. α-tokoferol miktarları HPLC ile ölçülmüştür. Diğer parametreler ise EL SA yöntemi ile tespit edilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin vücut kitle indekslerinde değişim gözlenmemiştir. Serum TK ve apo B düzeyleri 30. gün sonunda azalmıştır. Apo AI düzeyleri 15. gün sonunda artarken, apo B/apo AI oranları 15. ve 30. gün sonunda azalmıştır. TG, LDL-K, HDL-K, Lp(a), LDL-TK ve LDL-TG düzeylerinde anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. VLDL, IDL-C, LDL-2 ve toplam LDL düzeyleri 30. günde azalırken, LDL-1 hem 15. hem de 30. günde azalmıştır. LDL partikül büyüklüğü değişmeden kalmıştır. t-lag 15. ve 30. günde artmış. α-tokoferol miktarları 30. günde başlangıç ve 15. gün değerlerine göre artmıştır. Plazma LHP düzeyleri 30. gün sonunda azalırken, ET-1 ve nitrit miktarı çalışma sonunda artış göstermiştir. TBARS, TAS, oLAB, sVCAM-1, PAI-1 ve nitrat düzeyleri anlamlı oranda değişmemiştir. Sonuç olarak 4 hafta boyunca fındık tüketiminin plazma lipid ve lipoproteinlerin düzeyini ve kimyasal kompozisyonlarını, özellikle LDL’ nin, değiştirerek antiaterojenik etki gösterdiği ileri sürülebilir. Anahtar kelimeler: Fındık, ateroskleroz, LDL oksidasyonu, LDL alt grupları, α-tokoferol.

EXAMINATION OF THE EFFECT OF HAZELNUT ON ATEROGENIC AND ANTI-ATEROGENIC PARAMETERS FULYA BALABAN Atherosclerosis is a chronic inflammatory disorder characterized by the formation of fibromatous-fatty plaque and one of the most important risk factor for cardiovascular diseases. Endothelial disfunctions and LDL oxidation play important role in the development of atherosclerosis. LDL susceptibility to oxidation is affected mainly by its chemical composition including α-tocopherol and double bonds in fatty acids. The fatty acid composition of LDL can be affected by the dietary fatty acid composition. Therefore decreasing PUFA and increasing MUFA contents of LDL can be resulted in decrease of LDL susceptibility to oxidation. Hazelnut consumption has beneficial effects on health with its high MUFA and antioxidant potential. It was aimed to determine the effects of hazelnut consumption by diet on plasma lipids, lipoproteins, LDL susceptibility to oxidation, α-tocopherol content, LDL subfractions, LDL particle size and some biochemical parameters for endothelial functions in healthy normolipidemic individuals. Study group was consist of 13 women and 8 men varying ages between 20 and 38 years. Hazelnut (1g/kg/day) was consumed by the individuals for 4 weeks. Blood samples were collected before starting the study, on 15th day and 30th day of the study. LDL susceptibility to oxidation was determined by measuring the conjugated diene kinetics. “Lipoprint Sistem” was used to ascertain the LDL subfractions and LDL particle size. α-tocopherol level was measured by using the HPLC. The other parameters were determined by ELISA. It was observed that no change was found in the body mass index of the individuals. Serum TC and apo B levels decreased at the end of the 30 days. While apo AI increased on 15th day, apo B/apo AI ratios decreased on 15th and 30th days. TG, LDL-C, HDL-C, Lp(a), LDL-TC and LDL-TG levels didn’t change significantlly. While VLDL, IDL-C, LDL-2 and total LDL decreased on 30th day, LDL-1 decreased on both 15th and 30th days. LDL particle size remained unchanged. It was found that t-lag inceased on both 15th and 30th days. The levels of α-tocopherol in LDL were found to be elevated on 30th day compared to the beginning and 15th day of the study. Plasma LHP levels decreased but ET-1 and nitrit levels increased at the end of the study. TBARS, TAS, oLAB, sVCAM- 1, PAI-1 and nitrat levels remained unchanged. It can be concluded that hazelnut consumption for 4 weeks had an antiaterogenic effects by changing both the levels of plasma lipids, lipoproteins and their chemical composition, especially in LDL. Keywords: Hazelnut, atherosclerosis, LDL oxidation, LDL subfractions, α-tocopherol.