ÖZET Erdem, Ö., Menapoz Dönemindeki Kadınların Yaşadıkları Sorunlar ve Başetme Yolları, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2006. Çalışma, menapoz dönemindeki kadınların yaşadıkları sağlık sorunları ve bu sorunlarla başetme yollarını tanımlamak amacıyla yapılmıştır. Veriler Tokat ili merkez ilçesine bağlı 7 Sağlık Ocağında yaşayan kadınlarla Haziran 2006-Temmuz 2006 tarihleri arasında araştırmacı tarafından geliştirilen soru formu aracılığıyla yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini 7 Sağlık Ocağından tabakalı rastgele örnekleme yöntemi ile seçilen 100 kadın oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğü evrendeki birey sayısının bilindiği durumlarda kullanılan formül ile hesaplanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, kadınların % 36’sının menapoz yılı 11 yıl ve üzerindedir. Kadınların % 83’ü menapoza yönelik tedavi almamıştır. Menapoza yönelik tedavi alanların ise sadece % 18.5’i hormon tedavisi almıştır. Kadınların yaşadıkları sorunlar içinde ilk üç sırada vazomotor (% 97), emosyonel durum (% 91), merkezi sinir sistemi (% 74) sorunları gelirken, en az yaşanan sorunlar içinde kardiyovasküler sistem (% 65), ürogenital sistem (% 52), gastrointestinal sistem (% 40) sorunu gelmektedir. Kadınla ilk üç sorunla başetme yolu olarak sırasıyla ısınan bölgelere soğuk uygulama yapma (% 50.5), dışarı çıkıp dolaşma (% 52.7) ve herhangi bir uygulama yapmama (% 39.2) ifade etmişlerdir Kadınların yaşadıkları sorunları etkileyen faktörler incelendiğinde; yaş grupları ile vazomotor sorun yaşama durumları arasındaki ilişki önemli (p<0.05), eğitim düzeyi, çocuk sayısı, menapoz yıllı, menapoza yönelik bilgi alma, menapoza yönelik bilgi alınan kaynak, menapoza yönelik tedavi alma ve menapoza yönelik alınan tedavi ile arasındaki ilişki önemsiz (p>0.05) bulunmuştur. Kadınların eğitim düzeyi ile emosyonel durumda sorun yaşama durumu asındaki ilişki istatistiksel olarak önemli (p<0.05), yaş grupları, sahip oldukları çocuk sayısı, menapoz yıllı, menapoza yönelik bilgi alma, menapoza yönelik bilgi alınan kaynak, menapoza yönelik tedavi alma ve menapoza yönelik alınan tedavi ile arasındaki ilişki istatistiksel olarak önemsiz (p>0.05) bulunmuştur. ii Kadınların sahip oldukları çocuk sayısı, menapoz yıllı ile merkezi sinir sistemi sorunu yaşama durumları arasındaki ilişki önemli (p<0.05) bulunurken, yaş grupları, eğitim düzeyi, menapoza yönelik bilgi alma, menapoza yönelik bilgi alınan kaynak, menapoza yönelik tedavi alma ve menapoza yönelik alınan tedavinin ile arasındaki ilişki istatistiksel olarak önemsiz (p>0.05) bulunmuştur. Çalışma sonuçlarına göre, kadınların menapoz dönemde yaşanan sorunlarla uygun baş etme yollarını bilmedikleri bulunmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda öncelikle sağlık çalışanlarının menapoza yönelik eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin etkinliğinin artırılması ve düzenli eğitim programlarının uygulanması önerilebilir. Anahtar Kelimeler : Menapoz dönemi, sorunlar, başetme
ABSTRACT Erdem, Ö., Problems Encountered by Menopausal Women and Ways of Coping with Them, Hacettepe University Health Sciences Institute Obstetrics and Gynecology Nursing School, Higher Education Thesis, Ankara, 2006. This study was performed to define the health problems encountered by menopausal women and ways of coping with them. Data were collected through face-to-face interviews with women living in the area of 7 Local Doctors’ Offices in the Central District of Tokat Province using a questionnaire developed by the researcher between June 2006 and July 2006. Sampling of the study consisted of 100 women selected with random sampling method. Size of the sample was calculated according to the formula used when the number of individuals within the cosmos is known. According to the results of the study, menopausal age of the 36% of the women was 11 years and over. Eighty-three of the women had received no therapy for menopause. Only eighteen point five percent of the women among those who were treated received hormone therapy. While vasomotor problems (97%), problems concerning emotional status (91%), and central nervous system problems (74%) took the first three place among most frequently encountered by menopausal problems, cardiovascular system problems (65%), urogenital system problems (52%), and gastrointestinal system problems (40%) were among those least encountered. As the ways of coping with these first three problems, women stated cold application on the region feeling hot (50.5%), going outdoors for a while (52.7%), or doing nothing at all (39.2%). When the factors influencing the problems women encounter are examined, it was seen that the relation between age groups and frequency of encountering vasomotor problems was significant (p< 0.05), while the relation between educational status, number of children, age of menopause, being informed about menopause, source of the data that information about menopause was taken from, treatment of menopause, and the mode of the treatment of menopause was insignificant (p>0.05). The relation between educational status and frequency of encountering emotional status problems was significant (p< 0.05), while the relation between age ii group, number of children, age of menopause, being informed about menopause, source of the data that information about menopause was taken from, treatment of menopause, and the mode of the treatment of menopause was insignificant (p>0.05). The relations between number of children the women had and number of years of menopausal period, and the frequency of encountering central nervous system problems were significant (p< 0.05), while the relation between age groups, educational status, being informed about menopause, source of the data that information about menopause was taken from, treatment of menopause, and the mode of the treatment of menopause was insignificant (p>0.05). The relation between the number of children women had and number of years of the menopausal age was significant (p< 0.05), while the relation between age group, educational status, being informed about menopause, source of the data that information about menopause was taken from, treatment of menopause, and the mode of the treatment of menopause was insignificant (p>0.05). According to the results of this study, it was concluded that women did not know the suitable methods of coping with problems encountered during menopause. According to these results, it can be suggested that the effectiveness of training and consultancy services concerning menopause given by health workers should be improved, and regular training programs should be implemented. Keywords: Menopause period, problems, coping with
