Polikistik over sendromu ve beslenme ilişkisi [Polycystic ovary syndrome and nutrition relationship]

Bu araştırma, polikistik over sendromu (PCOS) tanısı konularak diyet polikliniğine yönlendirilmiş 20 hastanın 3 ay boyunca PCOS’ye uygun beslenme ve düzenli egzersiz programı ile takip edilmesi ve beslenme tedavisinin ağırlıklarına ve doğru beslenme alışkanlıklarına etkisini belirlemek amacıyla planlanıp yürütülmüştür. PCOS’li kadınların vücut analizleri (yaş, boy, ağırlık, beden kitle indeksi, yağdan gelen vücut ağırlığı, yağ yüzdesi, bel/kalça oranı, bazal metabolizma hızları) ve AKŞ, TK, HDL, LDL, VLDL, açlık insülini gibi biyokimyasal testleri, tedavi öncesi ve sonrası değerlendirilmiştir. PCOS’de beslenme tedavisi (BT); rafine gıdaların kesilmesi ve kompleks karbonhidratlara ağırlık verilmesi (%50-60), yağın azaltılması (%20–30) esasına dayanmaktadır. Beslenme tedavisi yanında düzenli kardiyak egzersiz ile kilo verme süreci desteklenmiştir. BT’ye alınan bireylerin araştırmanın başlangıcındaki antropometrik ölçümleri sırasıyla; boy; 163,45±6,065 cm, ağırlık; 81,95±12,32 kg ve BKI; 30,59±3,98 kg/m²’dir. BT öncesi hastaların bazal metabolizma hızlarının düşük olduğu ve %85’inin fiziksel aktivite yapmadıkları belirlenmiştir. Hastaların BT öncesi ve sonrasında elde edilen biyokimyasal değerlerinin ortalamaları sırasıyla; KŞ; 137,20±23,78 mg/dl ve 108,7±18,85 mg/dl, TK; 236,90±37,13 mg/dl ve 201,55±25 mg/dl, HDL-K; 37,75±12,82 mg/dl ve 44,60±13,95 mg/dl, LDL-K; 160,95±29,51 mg/dl ve 135,70±27,88 mg/dl olduğu ve bu iyileşmelerin hepsinin ileri derecede anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.001). BT öncesi bireylerin %95’inde adet düzensizliği ve tamamında kıllanma şikayeti olup, beslenme tedavisi ile sağlanan ağırlık kaybıyla adet düzensizliğinin tamamen düzeldiği ve kıllanmanın kısmen azaldığı belirlenmiştir. Bireylerin BT öncesi, çok sık öğün atladığı ve yüksek kalorili yiyecekler tükettiği saptanmıştır. Bu çalışmada PCOS’nin seyrinin ve risklerinin, BT ile beslenme alışkanlıklarının düzeltilmesi ve düzenli egzersiz programı ile ağırlık kaybı sonucu azaltılabileceği belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: polikistik over sendromu, beslenme tedavisi, adet düzensizliği, hirşutizm, kısırlık.

This study, was conducted on 20 women patients who are diagnosed with PCOS and nutrition therapy was recommended, for 3 months with suitable nutrition pattern. The effects of this nutrition pattern to their weight and nutritional habits were followed. The data which will be considered before and after the diet therapy are body analysis, (age, height, weight, body mass index, body fat mass, percentage of body fat, waist/hip ratio, basal metabolic rate), biochemical tests (fasting blood sugar, total cholesterol, HDL-CH, LDL-CH, VLDL-CH, fasting insulin levels). Avoiding from simple sugar and consuming complex carbohydrates with a range of %50-60, and reducing fat level form the basic nutrition theraphy (NT) in PCOS. Besides the NT loosing weight process is supported with regular cardio exercise. The average anthropometric measurements of the patients with PCOS included in the study were; height; 163,45±6,065cm, weight; 81,95 ± 12,32kg, and BKI 30,59 ± 3,98 kg/m², The basal metabolic rate of the patients before the diet therapy was low and %85 of the patients had no physical activities. The blood tests before the NT showed that the fasting blood sugar and, HDL, LDL and total cholesterol values were; 137,20±23,78mg/dl, 75±12,82mg/dl, 160,95±29,51 mg/dl, and 236,90±37,13 mg/dl, respectively. After the NT fasting blood sugar and HDL, LDL and total cholesterol levels were; 108,75±18,85 mg/dl, 44,60±13,95, and 135,70 ± 27,88, and 201,55±25 mg/dl, respectively (p<0.001). Also patients who had irregular or absent periods (%95), and hirsutism [(facial and body hair), %100] at the beginning of the nutrition therapy got better at a range of %100 after nutrition therapy and loosing weight. Also some of the patients with PCOS skipped the main meals very often and consumed junk food everyday. In this study it was concluded that PCOS and its risks are effected positively upon the NT and regular physical activity and loosing weight. Key words: polycystic ovary syndrome, nutrition therapy, irregular periods, hirsutism, infertility.