İdari yargıda iptal davalarında öznel dava ehliyeti olarak menfaat ihlali koşulu [In administrative justice the condition of subjective to sue the concept of breach of interest in the actions for annulment]

Hazırlamış olduğumuz bu tezde, İdari Yargılama Hukukunda, iptal davalarında dava açma ehliyeti bakımından öznel ehliyet koşulu; menfaat ihlali kavramı incelenmiştir. Çalışmamızda bu kavrama İdare Hukukunun ‘en özgün ve orijinal’ davaları olan iptal davalarının niteliği ve amacı çerçevesinde yaklaşılmıştır. Bu davalarda neden öznel ehliyet koşulu olarak menfaat ihlalinin aranması gerektiği hak ihlali kavramı ile birlikte değerlendirilmiştir. Bu çerçevede İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesinin 1. fıkrasının a bendinde, iptal davalarında dava açma ehliyeti bakımından yapılmak istenen daraltıcı çalışmalara ve özelikle 4001 Sayılı Kanunla getirilen değişikliğe yer verilmiştir. Menfaat ihlali kavramının anlam, içerik ve niteliklerinin açıklanmasının yanı sıra sınırlarının çizilmesinde göz önüne alınması gereken Anayasamızın 2. maddesinde belirtilen Hukuk Devleti ilkesi yeri geldiğince vurgulanmıştır. Yine konuya İdarenin yapmış olduğu işlemler açısından da değinilmiştir. Tüm bunlar yapılırken öğretideki çeşitli görüşlere ve mümkün olduğu kadar yargı kararlarına yer verilmeye çalışılmıştır. Menfaat ihlali kavramının geniş ya da dar yorumlanmasının Hukuk Devleti ilkesinin varlığı ve geleceği açısından taşıdığı önem ifade edilmiştir.

This thesis examines the condition of subjective capacity to sue, the concept of breach of interest, in the actions for annulment. The topic was explored based on the nature and objective of actions for annulment, which are the most ‘original and authentic’ action types of Administrative Law. The reason of the requirement of breach of interest as the condition of subjective capacity to sue for these kinds of actions is addressed together with the concept of the breach of right. In addition, this paper addresses the efforts to restrict the article 2/1-a of the Administrative Procedural Law regarding the capacity to sue, particularly the amendment which is made by the Act No 4001. Not only the definition, the context, and the characteristics of the concept of breach of interest, but also the principle of rule of law, which take place in the article 2 of the Constitution, is considered in order to identify the borders of the concept. These issues are addressed based on the acts and actions of administrative bodies, court decisions and the different contemporary views and approaches in the doctrine. The importance of adoption of either the extensive or the strict interpretation of the concept is emphasised in terms of the existence and the future of the rule of law.