İdari denetim olarak idari vesayet [Power of administrative supervision]

Bu çalışmanın konusu, Türk idare hukukunda idari vesayet yetkisidir. İdari vesayet yetkisi, idarenin bütünlüğü ilkesi kapsamında merkezi idarenin mahalli idareler üzerinde yaptığı idari denetimdir. İdari denetim olması itibariyle siyasi ve özellikle yargı denetiminden ayırt edilmelidir. İdari vesayet denetimi, hem usul hem esas hem de amaç bakımından diğer denetimlerden farklıdır. İdari vesayet denetimi, mahalli idarelerin özerkliğine zarar vermeyecek ölçüde sınırlandırılmalı buna karşın, idarenin bütünlüğünü bozmayacak ve mahalli idareleri denetimsiz bırakmayacak kadar etkin yapılmalıdır. İdari vesayet denetimi diğer idari denetimlerden farklı olarak özel bir denetim yetkisidir ve yalnızca il özel idareleri, belediyeler ve köyler üzerinde yani mahalli idareler üzerinde uygulanmalıdır. Anayasanın 127/5 hükmünün doğrudan idari vesayet yetkisini düzenlenmiştir. Bu nedenle idari vesayet yetkisi bu çalışmada Anayasanın sözkonusu hükmü çerçevesinde ele alınmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde, genel olarak denetimden ve mahalli idareler üzerindeki denetim türlerinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde idari vesayet denetiminin anlamı, kapsamı, amacı ve tarihi gelişimi hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde, Türk idare hukukunda idari vesayet yetkisini kullanan makamlar ile üzerinde idari vesayet yetkisi kullanılan mahalli idare organları açıklanmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise idari vesayet yetkisinin hangi şekil ve şartlarda kullanıldığı açıklanmıştır. Bu açıklamalar mevzuattaki somut örnekler ve yargı kararları ile zenginleştirilmiştir.

The subject of this study is the power of administrative supervision in Turkish Administrative Law. The power of administrative supervision is the supervision of central administration over local administrations within the context of administrative integrity. Since it is an administrative supervision it must be distinguished from political supervision and especially judicial supervision. Administrative supervision is different in procedure, substance and purpose from other kinds of supervision. Administrative supervision must be restricted so as not to damage the authonomy of the local administrations however it must be made effectively to protect the administrative integrity and this restriction must not leave the local administrations without efficient supervision. Administrative supervision is a special supervision power which is different from other kinds of supervisions. This power should only be applied over local adminitrations i.e. special provincial administrations, municipalities and village administrations. Article 127/5 of the Constitution deals with the power of administrative supervision. For this reason, in this thesis the power of administrative supervision is examined within the framework of that provision of Constitution. The first chapter deals with supervision and types of supervision control over local adminisrations in general. The second chapter focuses on the meaning, scope, purpose and historical background of administrative supervision. The third chapter examines agencies which has power of adminintrative supervision and agencies which are subject to this supervision in Turkish administrative law. The conditions and requirements to use the power of administrative supervision are examined in the final chapter. These explanations are enriched by examples in legislation and court decisions.