Adana (merkez) halk kültüründe halk inançları bayramlar ve törenler [Folk beliefs, festivals and ceremonies in adana’s folk culture]

Bu çalışmada Adana’nın merkezinde yer alan Seyhan ve Yüreğir ilçelerindeki halk inançları, bayramlar ve törenler üzerinde durulmuştur. Çalışmanın birinci bölümünde halk inançları ile ilgili yazılı kaynaklardan elde edilen bilgilerin verilmesinin ardından sözlü kaynaklardan elde edilen halk inançları, özelliklerine göre sınıflandırılarak aktarılmıştır. Sözlü kaynaklardan elde edilen halk inançlarının eski Türk inançları, dinleri, kültürleri ile olan ilişkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise bayramlar, törenler ile ilgili tespit edilen bilgilere yer verilmiştir. Bu bölümde de birinci bölümde olduğu gibi önce bayramlar, törenler ile ilgili yazılı kaynaklardan elde edilen bilgilere yer verilmiştir. Bayramlar dini bayramlar ve milli bayramlar olarak iki grupta ele alınmıştır. Dini bayramlar ile ilgili başlığa geçmeden önce dini bayramlara giden yolda bir basamak olan kandiller, kutsal aylar hakkında bilgi verilmiş, daha sonra dini bayramlar ile bağ kurularak dini bayramlar başlığına geçilmiştir.Dini bayramların ardından milli bayramlar hakkında elde edilen verilere yer verilmiştir. Bu bölümde ayrıca Adana halk kültüründe tespit edilen bahar bayramlarına ve bereket törenine de yer verildikten sonra bayramlar ve törenler ile ilgili bölüm sonunda değerlendirme yapılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda Adana (merkez) halk kültüründeki halk inançlarında hem Orta Asya’nın hem de Anadolu’nun inanç ve kültür yapısının izlerinin yer aldığı görülmüştür. Bütün bu izlere zaman içinde İslami bir renk kazandırılmaya çalışıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca bu çalışmayla bayramlar ve törenler sırasındaki uygulamalar da tespit edilmiş ve bu uygulamaların yazıya geçirilmesi sağlanarak, zayıflayan uygulamaların kaybolması engellenmiştir. Anahtar Sözcükler: Adana, Halk İnançları, Kandiller, Kutsal Aylar, Bayramlar, Törenler, Hıdrellez, Nevruz, Yağmur Duası.

This study focused on people’s beliefs, festivals and ceremonies in Adana’s central regions, Seyhan and Yüreğir. After knowledge about folk beliefs, which was gathered through written documents was given in the first part of the study ; folk beliefs gathered through verbal sources were classified. The relationship between this knowledge gathered through verbal sources and old Turkish beliefs, religions, cultures was investigated. In the second part of the study, the knowledge about festivals and ceremonies took place. In this part of the study, firstly written documents were used as a source of knowledge as well as in the first part of the study. Festivals were divided into two categories as religious and national festivals. Before the title of religious festivals, important religious days (kandil) and holy months as an important step of this kind of festivals were explained. Then the connection between them and religious festivals were examined under the title of festivals. Information about National festivals was also given after religious festivals. Besides, after giving information about spring festivals and ceremony of abundance , the evaluation of festivals and ceremonies took place at the end of this part. The result of this study indicated that Adana’s folk culture have traces of Middle Asia and Anatolian’s beliefs and cultural structure. All these traces also have effected by Islam and its beliefs. Also this study established practices about these festivals and ceremonies. As this text is a form of record of these practices, it might help to prevent them from disappearing. Key Words: Adana, Cultural Beliefs, Religious Day, Holy Months, Festivals, Ceremonies, Hıdrellez, Nevruz, Pray of Rain